XpereoTRUST BY DESIGN
Xpereo · nieuws & feiten
Een selectie van nieuws en onderzoek over veiligheid op de werkvloer, werkdruk, leiderschap en samenwerking tussen leeftijden. Elk bericht brengt een feit en de grens van dat feit in beeld.
Dit is een redactionele selectie, geen automatische of volledige nieuwsfeed. We noemen steeds de bron en maken zichtbaar wie is onderzocht, wat is gemeten en wanneer. Groepscijfers verklaren geen individuele situatie en zijn geen bewezen effect van Xpereo.
Fysiek én sociaal
Veiligheid gaat over ongevallen én over de ruimte om zonder intimidatie of agressie te werken.
In de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden 2025 meldt 17% van de werknemers minstens één vorm van ongewenst gedrag op het werk. Het cijfer betreft ervaringen van werknemers, geen telling van meldingen bij werkgevers.
Volgens de NEA 2025 had 0,9% van de werknemers een arbeidsongeval met minstens vier dagen verzuim. Dat is een andere maat dan ‘een ongeval gehad’: zonder die definitie zijn percentages niet uitwisselbaar.
57% van de werknemers in zorg en welzijn ervoer in 2024 agressie door patiënten, cliënten of hun naasten. Dit is een sectorspecifieke ervaring en geen percentage voor alle werknemers.
Bijna zeven op de tien werknemers in het openbaar bestuur beoordeelden hun organisatie in 2024 als sociaal veilig. CBS beschrijft samenhang met het organisatieklimaat en de omgang met agressie; dat bewijst nog geen oorzakelijk effect.
Ervaring en uitval
Een klacht, een werkrisico en een verzuimdag vertellen elk een ander verhaal.
Bij de twee arbodiensten steeg het aantal verzuimdagen door stressgerelateerde klachten met 12% in een jaar en 49% in vijf jaar. Hun cliëntenbestand omvat ruim een miljoen werknemers; dit is een andere databron en noemer dan de CBS/TNO-enquête.
In 2025 rapporteerde 21% van de werknemers burn-outklachten. De enquête meet zelfgerapporteerde klachten van uitputting; het cijfer is geen klinische diagnose en zegt niets over één werknemer.
Het ziekteverzuim bedroeg 5,8% van de te werken dagen. In een andere meting noemde 8,8% van de werknemers met verzuim psychische klachten, overspannenheid of burn-out als hoofdreden voor het meest recente verzuim. Die noemers zijn verschillend.
Bijna één op de zes werknemers had in 2024 ‘stressvol werk’: hoge taakeisen én weinig autonomie. Dat begrip meet de werksituatie, niet of iemand burn-outklachten heeft.
OSH Pulse 2025 onderzocht bij meer dan 28.000 werkenden in Europa onder meer mentale gezondheid, digitalisering en het bespreken van klachten met leidinggevenden. De methode en populatie verschillen van de Nederlandse NEA.
Verantwoordelijkheid en ruimte
Leidinggevenden beïnvloeden het gesprek, maar werken zelf ook onder eisen en beperkingen.
59% van de managers in de NEA 2025 zei vaak of altijd heel veel werk te hebben. Tegelijk rapporteert de groep veel autonomie. Werkhoeveelheid en regelruimte zijn dus afzonderlijke gespreksonderwerpen.
In Gallups State of the Global Workplace 2026 daalde de betrokkenheid van managers van 27% in 2024 naar 22% in 2025. Dit is een wereldwijd enquêtecijfer, geen Nederlandse schatting en geen diagnose van leiderschap.
Volgens Gallup steeg het gemiddelde aantal directe medewerkers per Amerikaanse manager van 10,9 in 2024 naar 12,1 in 2025. Een gemiddelde zegt weinig over één team: sector, taak en ondersteuning bepalen mede de belasting.
Werkgevers die veranderingen verwachten, voorzien vaker complexer werk; ongeveer een derde verwacht meer mentale belasting. TNO vergelijkt verwachtingen van werknemers en werkgevers. Het gaat om vooruitzichten, niet om vastgestelde toekomstige effecten.
EU-OSHA beschrijft de rol van managers bij werkbelasting, rolhelderheid en open gesprekken. De werkgever blijft verantwoordelijk voor de randvoorwaarden; een individuele manager kan veiligheid niet alleen organiseren.
Levensfase zonder etiket
Leeftijd kan context geven. Een generatielabel is geen betrouwbare verklaring voor iemands gedrag.
TNO richt de blik op de eerste duizend werkdagen van jonge werkenden: steun, een veilig leerklimaat en ontwikkelruimte zijn concrete aangrijpingspunten. Dat vraagt om een gesprek over de situatie, niet om aannames over ‘Gen Z’.
De OECD beschrijft waarom organisaties samenwerking tussen jongere en oudere werknemers actief moeten ondersteunen. Praktijken voor leren en kennis delen helpen meer dan vaste ideeën over wat elke leeftijdsgroep wel of niet kan.
Het OECD-rapport over een leeftijdsinclusieve werkvloer waarschuwt dat generatiebeelden overeenkomsten tussen werknemers verhullen. Dit is achtergrondonderzoek uit 2020, geen nieuw cijfer over de huidige arbeidsmarkt.
In de Monitor Leercultuur 2025 volgde 59% van de werknemers van 35–54 jaar in 2024 scholing, tegenover 53% van 15–34-jarigen en 48% van 55-plussers. Dit meet deelname aan scholing in twee jaar, geen motivatie of vermogen van een persoon.
Wat speelt er hier, bij deze mensen, in dit werk? Xpereo is ontworpen om die vraag zorgvuldig en meertalig te bespreken. Een effect op stress, burn-out of verzuim is nog niet aangetoond.
Ontdek Xpereo