Trust by design

Vertrouwen zit in de volgorde.

Een interpretatie is nog geen begrip. Xpereo is ontworpen om brontekst, ontvangen betekenis en bevestiging afzonderlijk zichtbaar te houden, voordat deelnemers een werkafspraak maken.

De kernDe oorspronkelijke spreker bepaalt of de ander het goed heeft begrepen. AI kan helpen ordenen, maar bevestigt nooit namens een mens.
01 / De route

Van ervaring naar een afspraak die beiden herkennen.

De vorm volgt het gesprek. Er verschijnt steeds een passende vervolgvraag, zonder iemand vooraf in een type of score te plaatsen. De deelnemers houden hun eigen perspectief en blijven zelf verantwoordelijk voor de betekenis en de afspraak.

  1. 01

    Eigen ervaring

    Iedere deelnemer beschrijft een concreet werkmoment in de eigen woorden en het eigen tempo.

  2. 02

    Bewust delen

    Een persoonlijke notitie blijft apart. De deelnemer kiest welke tekst in de gezamenlijke ruimte komt.

  3. 03

    Ontvangen betekenis

    De ander verwoordt wat die denkt te hebben begrepen, herkenbaar als diens eigen interpretatie.

  4. 04

    Bevestigen of corrigeren

    De oorspronkelijke spreker bevestigt of corrigeert die interpretatie. Een vertaling of AI-voorstel doet dat niet automatisch.

  5. 05

    Werkafspraak

    Pas na wederzijdse bevestiging kiezen de deelnemers wat verandert, wie iets doet en wanneer zij terugkijken.

  6. 06

    Afzonderlijke terugblik

    Later geeft ieder aan wat werkelijk veranderde. Een afspraak kan worden herzien zonder de eerdere woorden te overschrijven.

02 / Taal en betekenis

Dezelfde taal is geen voorwaarde om elkaar te horen.

De beoogde dialoog laat deelnemers ieder hun eigen taal kiezen. De oorspronkelijke tekst blijft herkenbaar als bron. Een eventuele machinevertaling zou alleen als voorstel verschijnen, apart van de woorden van de spreker. De ontvanger formuleert daarna in eigen woorden wat is aangekomen. Pas de spreker kan dat bevestigen.

BrontekstWat iemand zelf zei of schreef.
VertaalvoorstelEen hulpmiddel, zichtbaar als voorstel en nog niet geverifieerd.
Ontvangen betekenisWat de ander meent te hebben begrepen.
BevestigingDe expliciete correctie of instemming van de oorspronkelijke spreker.
03 / Door de tijd

Een gesprek mag later wijzer worden.

De ontwerpvisie omvat persoonlijke notities, een gedeelde afspraak en afzonderlijke terugblikken. Zo kan zichtbaar worden of een concrete werkafspraak volgens beide deelnemers hielp, welke nuance ontbrak en wat zij bijstellen. Dat is een kwalitatieve voortgangsroute, geen verborgen personeelsbeoordeling of bewezen verbetering.

Deelcontrole is een ontwerpprincipe.

Persoonlijke notities en bewust gedeelde woorden krijgen elk een eigen plaats. Voor begeleiding zijn rollen en toestemming expliciet. Het beeldverhaal laat zien hoe die gespreksvolgorde werkt.

04 / Verkennen

Bekijk de methode vanuit twee kanten.

Het fictieve voorbeeld laat zien hoe een werkafspraak ontstaat uit eigen woorden, ontvangen betekenis en bevestiging. Op de pagina Onderbouwing lees je hoe onderzoekscontext een gesprek kan verdiepen.

Meer vragen over gebruik en grenzen?Lees de veelgestelde vragen →

Bekijk eerst de mogelijke uitkomst.

Het voorbeeld laat zien hoe een afspraak terug te voeren is op eigen woorden en bevestigde betekenis.

Bekijk het voorbeeld ↗